Dizlərdən gələn «tıqqıltı» nəyin xəbərçisidir? 5 səbəb
Dizdən gələn səs həmişə təhlükəli deyil, lakin ağrı və ya hərəkət məhdudiyyəti ilə müşayiət olunursa travmatoloq müayinəsi lazımdır. Əsas səbəblər: qaz qabarcıqları, menisk, qığırdaq yeyilməsi, diz qapağı və bağ-tendon sürtünməsi.
1. Oynaq daxili qaz qabarcıqları (kavitasiya)
Oynaq mayesinin (sinovyal maye) tərkibində oksigen, azot və karbon qazı olur. Oynağı qəfil hərəkət etdirəndə təzyiq dəyişir və bu qaz qabarcıqları partlayaraq səs çıxarır. Bu, çox vaxt zərərsizdir.
2. Menisk cırılması və ya zədələnməsi
Diz oynağının amortizatoru sayılan menisklər zədələndikdə mexaniki səs yaranır. Cırılmış parça oynaq hərəkət edərkən ilişə bilər; bu zaman dizdə «tıqqıltı» eşidilir və oynağın bloklanması baş verir.
3. Qığırdaq yeyilməsi (artroz)
Yaşla bağlı və ya travma nəticəsində qığırdaq hamarlığını itirdikdə sümüklər bir-birinə sürtünür və daha çox «qum səsi» və ya sürtünmə səsi eşidilir.
4. Diz qapağının sürüşməsi (patellofemoral sindrom)
Diz qapağı öz yuvasında düzgün hərəkət etmədikdə sümük sümüyə sürtünərək səs çıxarır. Bu, xüsusilə uzun oturuşdan sonra ayağa qalxanda və ya çömbələndə hiss olunur.
5. Bağ və tendonların oynağa sürtünməsi
Diz ətrafındakı vətərlər və ya bağlar hərəkət zamanı yerini dəyişərək sümük üzərindən keçir; bu, rezin bandın çəkilib buraxılmasına bənzər «atılma» səsi yaradır.
Əlaqəli mövzular
Müəllif: StarMed Klinikası mütəxəssisləri · Son yenilənmə: 15 iyun 2026. Bu məlumat həkim məsləhətini əvəz etmir.